नातं एका अनोख्या विणीचं..

( प्रहसन : वेळ १२-१५ मिनिटं)

ती: झोप लागलेली दिसतीय.. ह्याला असं शांत झोपलेलं पाहून (डोळे पुसते..)

(टेबल वर असलेला अल्बम हातात घेते.. सोफ्यावर बसते.. )

(अल्बम चाळता चाळता.. ) किती स्मार्ट दिसतोय.. अजुनी ही असाच दिसतो.. शरीर खंगलंय, डोळ्यांतली चमक कमी झालीय पण बोलण्यातला बाज अजुनी तसाच.. गाणं ऐकण्यांत दंगला की त्याच्याकडं पाहत राहावं असं वाटतं.. 

(फोटोकडं पहात त्याच्या आवडीचं गाणं गुणगुणते..)

(दरवाजाची बेल वाजते... )

तो: काय? कसे आहेत आमचे मित्रवर्य? 

ती: अरे आधी आत तरी ये.. 

तो: (आत येत..) आज गुणगुणतीयेस.. (ती गालातल्या गालात हसते..) आराम पडलेला दिसतोय नवीन औषधानं.. 

ती: हम्म.. आत्ताच झोप लागलीय.. तू बस ना.. (पाणी देता देता).. चहा करू कि कॉफी?.. 

तो: काही नको.. चहा घेतला आणि निघालो.. तू कशी आहेस? (शेजारी पडलेला अल्बम हातात घेऊन..) च्यायला काय दिवस होते ना ते.. तो, मी आणि तू.. आमच्या दोघांत तू होतीस का तुम्हा दोघांत मी..  

ती: हं.. तेच पहात होते.. वक्त को गुजरते.. पण काही गोष्टी बदलत नाहीत.. rather त्या बदलण्यासाठी नसतातच.. 

तो: (आपल्याच नादात..) हाच फोटो पाहून मगाशी गाणं गुणगुणत होतीस तर.. (मिश्किल हसतो) वेडाय तो.. चक्क वेडा.. शाळेच्या फेअरवेल ला काय गाणं म्हटलं होतं राव.. तुझ्यासाठी.. (ती: चल... ) सगळ्यांनी धरलेला टाळ्यांचा तो ताल आणि तुझं लाजणं.. त्यानं तुला स्टेजवर बोलावणं आणि तुमचा डांन्स.. (ऐसे ना मुझे तुम देखो, सीने से लागा लुंगा..) काय सही टाइमिंगला क्लिक केलाय हा फोटो.. किती एकमेकांत असायचात.. तुमचं एक वेगळं विश्व होतं.. आणि त्याचा अगदी छोटासा भाग मी.. निदान मला तसं वाटायचं.. 

ती: तो तर तू अजुनी आहेस.. आणि असणारच आहेस.. तुझ्याशिवाय आम्ही?? हे होणं नाही.. ए, तिसरीत होतो ना रे आपण? बाबांची बदली इथं झाली आणि आम्ही तुझ्या घरासमोरच्या बंगलीत राहायला आलो.. किती पटकन मैत्री झाली आपली!!.. तुमच्या जोडगोळीत मी कधी आणि कशी सामावले कळलंच नाही.. एकत्र शाळेला जाणं, अभ्यास करणं, खेळणं.. मैत्रिणी नव्हत्याच मला.. कधी तशी गरजच लागली नाही.. शाळा, कॉलेज, नोकरी, संसार, मुलंबाळं, आजारपणं सगळ्यांचा तूच तर साक्षी आहेस.. (उसासा सोडून)..आणि आता हे!.. त्यात ही तू त्याला सामील..

तो: अगं हो.. पण ऐकून तर घेशील? मी त्यात सामील आहे याचा अर्थ, मला शंभर टक्के पटलंय.. असा का घेतेस? 

ती: (त्याचं ऐकून न घेताच)... आणि मुलं काय?..

तो: आता त्यांचं काय?.. 

ती: त्यांचं एकचं पालुपद.. इकडं ये.. नातवंडांत जीव रमव.. त्यांना सांभाळ.. (तो: हम्म.. ).. पण इथून पाय नाही रे निघणार.. इतक्या वर्षाचा संसार, हे घर, इथल्या आठवणी, आपली माणसं, आपलं गांव, आणि मुख्य म्हणजे तू.. 

(मोठ्ठा pause)

.. म्हणतात सगळं विकून टाकू.. पण मला काय हवंय, हे कोणी विचारतच नाही.. मला नाही विकायचंय हे सगळं.. आणि मला कोणाच्याही सोबतीची गरज नाहीय.. त्याच्या आठवणी, आम्ही एकत्र जगलेले दिवस, हे घर हीच माझ्या जगण्याची ऊर्जाय.. 

मान्यय, व्यवहारातलं मला फारसं काही कळत नाही.. त्यात कधी लक्षच घातलं नाही.. तशी वेळच आली नाही.. केवळ तो नाही म्हणून,  हे सगळं विकून, मुलांपाशी जावून राहू? का?.. तरी तो म्हणायचा सगळं शिकून घे.. सगळं माहिती असावं.. 

तो: त्यावर तुझं ठरलेलं उत्तर.. तू आहेस ना.. मग झालं.. 

ती: ..कसं लक्षांत आलं नाही रे आपल्या?.. एकदम स्टेज फोर..  

तो: त्याच्या सारख्या जगण्यावर प्रेम असणाऱ्याच.. 

ती: (त्याला तोडत.. ) ..हे कळल्यावर डॉक्टरना म्हणतो कसा.. काय ट्रीटमेंट बिटमेंट असेल ते लवकर सुरु करा.. चार दिवसापूर्वी RV घेतलीय.. देशभर फिरायचंय हिच्या सोबत.. आणि काही ट्रीटमेंट नसेलच तर किती दिवस राहिलेत ते सांगा.. काय?.. समुद्र किनारी, मावळत्या सूर्याच्या साक्षीनं पुढच्या जन्माचं वचन घ्यायचंय हिच्याकडून.. ते तेवढं घेतो.. (लहान पॉज..) ते वचन खुशी खुशी दिलं रे.. पण हे?... त्याच्यासाठी त्यालाच..  

तो: अगं.. शांत हो.. 

ती: त्या दिवशी काय म्हणत होता माहितीयाय.. माझं जाणं आता अटळाय.. हे का झालं? मीच का? असा विचार करुन त्रास करुन घेण्यापेक्षा ही परिस्थिती स्वीकारून एकत्र ह्याचा सामना करूया.. ‘शोक मनाना’ म्हणतात ना, तसं करुन आपले दुःख हलकं करण्याचा प्रयत्न करूया.. यात ही त्याचा विनोद!.. 

(पॉज..)

नाही बघवत रे त्याचे हाल.. माझ्या समोर मोठ्ठ्या लढवय्याचं बळ आणतो.. पण खचलाय तो.. स्वतःच्या तत्वावर स्वच्छंदी आयुष्य जगणारा.. सहा बाय अडीच च्या बेड वर.. (हुंदका/डोळे पुसते.. )

तो: ऐक आमचं.. असं काय करतेस.. अडकलाय गं तो तुझ्यात.. 

ती: सांग ना मग त्याला, मी आहे.. मुलं आहेत.. 

तो: मी सांगितलं नसेल का? आणि मुलांचं म्हणशील तर ती त्यांच्या त्यांच्या संसारात.. काही दुखलं खुपलं येतील, प्रेमानं करतील.. पण रोज? रोजचा दिवस कसा घालवशील? काय करशील?.. उगाच आयुष्य आहे म्हणून जगण्यापेक्षा ते आनंदानं, भरभरून जगावंस, असं वाटणं चुकीचं आहे का? 

ती: अरे ते मी जगेनच.. कोणा एकाच्या जाण्यानं दुसऱ्यानं जगणं सोडायचं नाही.. तसं वचन दिलंय आम्ही एकमेकांना..

तो: अगं, तो नुसतं जगणं म्हणत नाहीयाय.. आणि खरं सांगू, जिगर लागतं असं वागायला.. इतकं convictionaly, खात्रीपूर्वक, विचार करून, मुद्देसुद बोलत होता ना की मला माझ्या मित्राचा अभिमानच वाटला.. 

ती: हम्म.. त्याच्या असं वागण्यानंच तर मी परत परत त्याच्या प्रेमात पडत राहते.. त्याच्यासाठीच जगावं असं वाटतं.. (pause..) तुला काय वाटतं?.. त्याला काय म्हणायचंय हे मला कळत नसेल?.. त्याच्या जागी मी असते तर मी ही हेच केलं असतं.. आणि तो ही माझ्यासारखंच वागला असता.. 

पाच दशकांपेक्षा जास्त सहवास आहे रे आमचा.. कळत ही नव्हतं तेव्हा पासून.. एकमेकांच्या सोबतीनं सुरु केलेल्या प्रवासांत, तो माझा भक्कम आधार कधी झाला आणि त्याच्यावर सारं सोपवून, आमच्या संसाराची वेल कशी फुलंत गेली कळालंच नाही.. 'तो आहे..' ह्या विश्वासानं निर्धास्त आणि बिनधास्त आयुष्य जगले मी.. आणि आता.. 

तो: थांब.. थांब.. 'आता पुढचं आयुष्य' असंच म्हणायचंय ना तुला?.. (ती मानेनच होकार देते..) अगं त्यासाठीच तर.. तुझ्या ह्या आयुष्यात, तो स्वतः सुंदर, रंगीत रंग भरण्याचा प्रयत्न करतोय.. तो नाही म्हणून तू उदास बसू नयेस.. तो नाही म्हणून तू एकटी पडू नयेस.. तो नाही म्हणून तू रसरसून जगायचं सोडू नयेस.. तो नाही म्हणून तू स्वतःला विसरू नयेस म्हणून..

(तो तिच्याकडे पाहतो.. ती शांतपणे त्याचं ऐकून घेत आहे..) 

तू जगशील, आणि त्याच्या आठवणी तुझ्यासाठी पुरेशा असतील ही.. पण ती तडजोड असेल, तू आयुष्याशी केलेली.. आणि हेच त्याला नकोय.. आयुष्य सुंदर आहे आणि ते पूर्णपणे जगलं पाहिजे.. नवनवीन अनुभव घेत.. 

एक साथीदार मागं राहिला तर दुसऱ्या साथीदाराबरोबर आयुष्याचा प्रवास करायला काय हरकत आहे? 

(तो तिच्या शेजारी येवून बसतो, तिच्या खांद्यावर/पाठीवर थोपटतो..)

अगं, त्याला रिप्लेस कर असं तो सांगत नाहीय तर, फक्त दुसरी एखादी सोबत बघ, असं सांगतोय.. ज्याच्या सोबतीनं तू तुझी स्वप्नं, पर्यायानं तुमची स्वप्नं पूर्ण करू शकशील.. एक आनंदी आयुष्य जगू शकशील.. बघ विचार कर.. 

(ती डोळे मिटून बसते.. तो अल्बम पाहत बसतो)

उठला वाटत म्हणत तो आत जायला निघतो.. 

ती: (डोळे मिटूनच.. डोळ्यावर हात) ह्यापूर्वी ही आपण कित्तेकदा ह्या विषयावर चर्चा केलीयाय.. हो ना? (तो मानेनच होकार देतो).. 

(pause.. सावरून बसत..)

आता ऐक.. काल मला म्हणाला, तुला काय वाटत असेल हे मी समजू शकतो.. तू एकटी राहू शकणार नाहीस असं मला अजिबात म्हणायचं नाहीयाय.. तू कॉन्फिडेंट आहेस, तू आर्थिक दृष्ट्या सुद्धा स्वतंत्र आहेस.. तू एकटी आनंदात राहू शकतेस.. पण सोबत असेल तर तोच आनंद द्विगुणित होयील असं मला वाटतं.. आत्ता नाही पण अजुनी २-४ वर्षांनी कदाचित तुला सोबतीची, सहचाऱ्याची गरज जाणवू शकेल.. आणि मी असे पर्यंत जर का तुला कोणी भेटलं तर मी सुखानं डोळे मिटू शेकन.. इतकंच.. 

तो: हम्म 

तेव्हा पासून ह्यावर विचार करतीय.. 

मला सांग, त्याच्यासाठी, मनावर दगड ठेवून, जरी मी हे पाऊल उचललं, तरी मला माझ्या baggage सकट, दुसरं कोणी सोबत करायला तयार होयील? 

तो: असं का म्हणतेस?

ती: असो..

केवळ त्याच्या सुखासाठी, त्याच्या मन:शांती साठी मी नाईलाजानं हो म्हणायचं ठरवलंय.. 

सांग त्याला त्यानं सॉर्ट लिस्ट केलेल्यांना मी भेटायला तयार आहे.. पण अंतिम निर्णय माझाच असेल.. 

(तो अचंबित होवून तिच्याकडं पाहतोय.. ).. 

ती: जा तू.. भेट त्याला.. मी चहा घेवून येते..

*******************

 

थोडी पार्श्वभूमी.. 

ही "तो" आणि "ती" सिरीज नाही.. 

ही आहे एक सत्यघटना.. आमच्या पोर्टलॅंड टू कोस्ट रेस गृप मधल्या एका जोडप्याची!.. ह्या गोष्टीतली "ती" आणि "ती"च्या नवऱ्यानं "ती"च्या साठी शॉर्टलिस्ट केलेला "तो".. असं हे जोडपं.. कोणत्याही नात्यात न बांधलेलं.. ना लग्न, ना लीव्हईन, पण एकमेकांचा आधार असणारं.. एकमेकांची आवड जपणारं.. एकमेकांना सोबत करणारं.. "तो" गेली २०-२२ वर्ष अश्या रेसेस करतोय.. पण "ती" त्याला सोबत म्हणून रेस ट्रैनिंगला सुरुवात करते काय आणि रेस मध्ये भाग घेते काय.. ते ही वयाच्या पासष्ठीत! सगळंच अजब.. थक्क करणारं.. 

निमित्य शाळेच्या गेट टुगेदरचं.. त्यांत मी ही जगावेगळी, विचारांना उद्युक्त करणारी गोष्ट मांडायची ठरवलं.. माझ्यासाठी नवीन असणाऱ्या स्किट फॉरमॅट मध्ये.. आणि ते सादर ही केलं.. 

*कथानकात थोडाफार बदल केला आहे पण गाभा त्यांचीच गोष्ट आहे..

-मी मधुरा.. 

************************************************

२०२३ मावळताना..

मावळतीच्या संधीप्रकाशात स्वतःबरोबर वेळ घालवणं, स्वतःतल्या चांगल्या वाईट बदलांकडं, आलेल्या अनुभवांकडं तिऱ्हाईत होऊन पाहणं मला आवडतं.. मग त्यासाठी कोणता खास दिवस हवा असं ही नाही.. पण वर्षभरात काय केलं आणि येणाऱ्या वर्षात काय करायचं ह्याचा आढावा घेण्याचा दिवस मात्र नक्कीच ठरलेला आहे 'माझा वाढदिवस'.. अधेमधे स्वतःकडं त्रयस्थ होऊन पाहणं गरजेचं असतं असं मला वाटतं.. त्यामुळं स्वतःतील गुण-दोष, स्वतःची बलस्थानं-कमकुवत स्थानं डोळसपणे पाहता येतात.. आणि त्यावर काम करणं सोपं जातं..  

 
२०२३ तसं माझ्यासाठी खासंच.. एकतर माझं अर्ध-जन्मशताब्दी वर्ष.. ऋचाचं हायस्कूल ग्रॅज्युएशन, कॉलेज ऍडमिशन, कॉलेज नामक तिच्या नव्या आयुष्याची नवी सुरुवात थोडक्यात proud mom moment हे ही ह्याच वर्षात.. आणि त्यानंतर सुरु होणारी माझी सेकेंड इंनिंग.. ऋचा लांब जाण्यानं, जरी माझ्या आयुष्यात पोकळी निर्माण होणार असली, तरी ह्या 'सेकेंड इंनिंग' बद्दल खूप कुतूहल, उत्सुकता होती.. आयुष्याला नवा आकार देण्याचं स्वप्न ही होतंच.. कदाचित ह्यामुळं ऋचाचं नसणं थोडं सुसह्य झालं.. 

"ही वाट दूर जाते" ह्या कार्यक्रमासाठी निवेदन, कविता वाचन केले.. एका फॅशन शो मध्ये पण भाग घेतला.. 'साडीची बदलत जाणारी रूपं' ही ह्या फॅशन शो ची थिम.. माझं नऊवारी प्रेम जगजाहीर (पोर्टलॅंड जाहीर) असल्यानं मला विचारलं.. नऊवारी पण हटके स्टाईल म्हणून मी 'देवसेना ड्रेप' ठरवला.. ड्रेप थोडा कॉम्प्लिकेटेड असला तरी शिकायला मज्जा आली.. 

"छूमंतर" मराठी नाटक.. लेखन, दिग्दर्शन, कलाकार सगळं पोर्टलॅंडकर्स.. ह्या नाटकाचं सहाय्यक दिग्दर्शन करायची संधी मला मिळाली.. माझ्या कवितेला पण ह्या नाटकाचा भाग होता आलं.. हा अनुभव समृद्ध करणारा होता.. नाटक, नाटकाचं लिखाण हे कलाकार, प्रेक्षक आणि दिग्दर्शक ह्या तिघांच्या नजरेतून पाहता आलं.. ह्या आधी बॅकस्टेज केलं होतं पण दिग्दर्शकाला मदत करणं म्हणजे सगळ्या आघाड्यावर लढण्यासारखं होतं.. कलाकारांना डायलॉग साठी मदत, अबसेन्ट कलाकारांचे डायलॉग म्हणणं, क्लू देणं.. आणि सगळ्यांत महत्वाचं टाईम कंमिटमेन्ट सगळ्यांआधी यायचं आणि सगळे गेल्यावर जायचं.. ते दोन तीन महिने मंतरलेले होते.. 

इतक्या सगळ्या चांगल्या अनुभवांना एक गालगोट लागलंच.. आयुष्याला नवा आकार देण्याचं स्वप्न तर पाहिलं पण चॉईस पॉईंट ला थोडी गडबड झाली.. स्वप्न पाहताना नियंत्रणाबाहेरच्या गोष्टी लक्षातच आल्या नाहीत.. हे अपूर्ण स्वप्न एक दिवस नक्की सत्यात उतरेल कारण ह्या स्वप्नाचा हात मी अजुनी सोडलेला नाही.. ह्या स्वप्नाबद्दल नंतर परत कधी.. 

-मी मधुरा.. 

************************************************

ही वाट दूर जाते..

शांता शेळके जन्मशताब्दी वर्ष

कधी आठवण लपलेली असते 

हृदयाच्या बंद कप्प्यात 

कधी आठवण लपलेली असते 

वसंतातल्या गुलमोहोरात 

कधी ती लपलेली असते 

सागराच्या अथांग निळाईत 

तर कधी ती लपलेली असते 

बहरलेल्या चैत्रपालवीत 

या साऱ्यांभोवती फिरत असतो 

श्वास आपला मंद धुंद 

आणि यातूनच मग दरवळतो 

तो आठवणींचा बकुळगंध 

तो आठवणींचा बकुळगंध 

आणि आज शांताबाई शेळक्यांच्या अनंत आठवणींचा बकुळगंध घेऊन आम्ही येत आहोत. 

नमस्कार मंडळी! मी मधुरा..

ब्लॉगपोस्टची अशी सुरुवात पाहून आश्चर्य वाटलं असेल ना?

.. तर, काही नाही हो.. ओरेगॉन मराठी मंडळ प्रस्तुत 'ही वाट दूर जाते' ह्या म्युझिकल प्रोग्रॅमची ही होती सुरुवात.. 

आणि ह्या प्रोग्रॅमचं निवेदन करायची संधी मला मिळाली.. 

मराठी साहित्य समृद्ध करण्यात शांताबाईंचा खूप मोठ्ठा वाटा आहे हे आपण जाणतोच.. त्यांची विविध बाजाची गाणी, त्यांच्या कविता, त्यांचं लेखन ह्या साऱ्यांची चव नुसती चाखायची म्हंटली तरी सुद्धा तीन साडे तीन तास नक्कीच पुरणार नव्हते..

सुप्रिया, मी, शुभांगी आणि शंतनू 

इतक्या मोठ्ठ्या कार्यक्रमाचं अभ्यासपूर्वक निवेदन करणं कोण्या एकाच काम नव्हे.. आमचा चार जणांचा चमू त्यासाठी अखंड कार्यरत होता.. त्यांच्या बद्दल किती बोलू किती नको असं प्रत्येकाला झालं होतं.. गाणी तर आधीच ठरली होती.. आम्हाला त्या गाण्यांच्या अनुषंगानं बोलायचं होतं.. आणि त्यातूनच शांताबाईंच्या व्यक्तिमत्वाची, जीवन प्रवासाची ओझरती ओळख करून द्यायची होती.. निवेदनाचा वेळ कमी करून गायकांना अजुनी एखादं गाणं बसवता आलं तर हवं होतं आणि आम्हाला एखादं गाणं कमी करून निवेदनाची वेळ वाढवून हवी होती.. कविता वाचनासाठी सुद्धा असंच.. ८ कवितांपासून झालेली सुरुवात वेळे अभावी फक्त ५ कवितांवर येऊन थांबली.. ह्या साऱ्या प्रवासांत शांताबाई घरच्याच होऊन गेल्या..

कार्यक्रमाची सुरुवात "ही वाट दूर जाते" संतूर वादन.. घनरानी साजणा, असता समीप दोघे सारखी रोमँटिक गाणी.. किलबिल किलबिल सारखं बालगीत, लहान मुलींचा नाच.. वल्हव रे नाखवा, माझ्या सारंगा वर कोळी नृत्य..  रेशमाच्या रेघांनी सारखं लावणी नृत्य.. काटा रुते कुणाला सारखं नाट्यगीत, शालू हिरवा पाचूंनी मढवा सारखं लग्नगीत.. शूर आम्ही सरदार सारखं स्फुर्तीगीत.. आले रे गणपती, मागे उभा मंगेश सारखी भक्तिगीतं.. चांदण्या रात्रीतले स्वप्न.. ही चाल तुरुतुरु सारखं उडते गीत.. कविता वाचन आणि शेवटी असे मी नसेन मी.. अशी साधारण कार्यक्रमाची रूपरेखा.. 

आमच्या ह्या कार्यक्रमाचं वैशिष्ट्य म्हणजे सहभागी कलाकारांचा वयोगट.. वयवर्षे सहा ते पासष्ट.. सगळ्यांनी आपल्या लाडक्या शांताबाईंसाठी जीव तोडून मेहनत केली.. अमेरिकेत जन्मलेल्या,वाढलेल्या बालचमूंची तर त्या शांताआजी होऊन गेल्या.. ही सगळी गाणी गायकांनी गायली आणि वादकांनी त्यांना साथ दिली.. 

मी केलेल्या निवेदनाच्या काही क्लिप्स.. 

 

काटा रुते कोणाला..

शालू हिरवा..

शूर आम्ही सरदार..

मागे उभा मंगेश..

कविता वाचन.. 

'पैठणी' ही कविता वाचणं माझ्यासाठी एक भावनिक आव्हानच होतं.. आत्तापर्यंत जेव्हा जेव्हा ही कविता मी वाचलीय, ऐकलीय तेव्हा तेव्हा माझे डोळे भरून आलेत.. ह्या पैठणीत, नेहमी मला माझी आजी दिसते.. अशीच तिची ही एक खास साडी होती.. आणि एक खास नथ ही! जी तिच्या आजेसासूबाईंनी तिला दिली होती.. (ह्या नथीची ही एक ब्लॉगपोस्ट आहे.. वाचली नसेल तर अवश्य वाचा..) 

माझ्याकडं माझ्या आजीच्या मऊ नऊवारी साडीची गोधडी आहे.. तिच्या स्पर्शातून मला आजी भेटते.. ती अंगावर घेतली कि आजीच्या मायेची छान उब मिळते.. 

पैठणी कविता वाचन..

आम्ही हा कार्यक्रम पोर्टलॅंड बरोबरच सिएटलला पण केला.. कार्यक्रमाचं बरंच कौतुक ही होतंय.. BMM च्या ऑडिशनसाठी पण व्हीडिओ पाठवलाय..  बघू काय होतंय ते..🤞

-मी मधुरा.. 

************************************************

एक नवीन पर्व..

 

My Precious Daughter Leaving For College.. 

Rucha, my bundle of joy, 

लवकरच तू शिक्षणासाठी बाहेर पडशील.. तुझ्या ड्रीम कॉलेजमध्ये, तुझ्या ड्रीम फील्ड मध्ये काम करशील.. तुझ्यासारखीच मी पण excited आहे.. २% एक्सेप्टन्स रेट असलेल्या मेडिकल प्रोग्रॅम मध्ये तुझं झालेलं सिलेक्शन खरोखरंच अभिमानास्पद आहे.. पण.. घरापासून इतक्या दूर??.. एकदम अमेरिकेच्या दुसऱ्या टोकालाच.. ५००० किमी अंतर, ५-६ तास विमानाचा प्रवास, तीन तास टाईम डिफरंस असणाऱ्या फ्लोरिडा स्टेट मध्ये.. ह्या विचार सुद्धा नको वाटतोय.. जसं जसे जायचे दिवस जवळ येत आहेत तसं तशी चलबिचल वाढतीय.. अभिमान, उत्सुकता, कुतूहल, भीती, काळजी अश्या अनेक भावनांची दाटीवाटी होतीय.. मन अनेक विचारांनी अनेक दिशांना खेचलं जातंय.. 

डॉर्म रूम मिळण्याचा दिवस समजल्यापासून तुझं सुरु झालेलं काउंट डाऊन, तुझ्या खोलीतील व्हाईट बोर्डवरचे 'आज पासून इतके दिवस' असे ठसठशीत लिहिलेले आकडे, म्हणजे 'our days are numbered', ह्याची मला होणारी जाणीव.. १२८ दिवसांपासून सुरु झालेला हा प्रवास आता अगदी बोटावर मोजता येईल इतक्या दिवसांवर येऊन ठेपलाय गं.. खरंच, इतके कमी दिवस राहिले?.. आता, अजुनी काही दिवसंच मी तुला दररोज पाहू शकेन.. रात्री भेटू शकेन, टक करू शकेन, गुड नाईट किस करू शकेन.. शेजारच्याच रूम मध्ये तू आहेस ह्यानं मी ही निर्धास्त झोपू शकेन.. मला माहितीय कि जरी तू इथं नसलीस तरी मी तुझी आईच असणार आहे.. आपल्यातील बॉण्ड तसाच असणार आहे.. पण तरी ही it's not the same.. 

किटू, ही अठरा वर्ष किती झपाट्यानं गेली गं.. तुझा जन्म, तुझं दात येणं, तुझं पॉटी ट्रेनिंग, तू टाकलेलं पहिलं पाऊल,  तुझे पहिले बोल-अखंड बडबड ते तुझं प्री स्कुल-एलिमेंटरी स्कूल.. अजुनी जशाचा तसा आठवतोय तुझा प्रीस्कूल चा पहिला दिवस.. तुझं मला सोडून जाताना रडणं.. स्कूल बाहेर बाकावर, तीन तास माझं बसून राहणं.. ते एक पर्वचं होतं.. नाही का?.. स्विमिंग लेसन्स, स्विमिंग कॉम्पिटिशन्स ते गाण्याचा, नाचाचा क्लास.. मिडल स्कूल- हायस्कूल ते वॉटरपोलो Jr. Olympics, ड्रायविंग लायसन्स ते कॉलेज एप्लिकेशन्स.. हायस्कूल ग्रॅज्युएशन आणि आता शिक्षणासाठी तुझं घराबाहेर पडणं.. हे सगळं कालंच घडल्यासारखं वाटतंय.. अगदी पापणी लवेपर्यंत एका पर्वातून दुसऱ्या पर्वात गेल्यासारखं.. 

आता तुझ्या आयुष्यातील एका नवीन पर्वाची सुरुवात होतीय.. आनंद, खूप सारे पर्याय, आशा-आकांक्षा आणि अनेक संधींनी भरलेला असा हा टप्पा.. आठवणींना उराशी बाळगून नवीन स्वप्नांचे स्वागत करणारा.. आत्तापर्यंत तू केलेल्या कष्टांचं, तुझ्या अनुभवांचं संचित बरोबर घेऊन स्वतःला शोधायचा तुझा हा प्रवास.. मान्य आहे की हा प्रवास, तुझ्या एकटीचा  आहे, पण तसा तो माझा ही आहे.. जरी ह्या प्रवासात तुझ्या हातात स्टेरिंग व्हील असलं तरी तुला प्रोत्साहन द्यायला, तुझं कौतुक करायला मी नेहमीच साईडच्या सीट वर बसलेली असेन.. भरपूर संधींनी, प्रगल्भ शक्यतांनी परिपूर्ण असा हा प्रवास, अनुभव संपन्न आणि आयुष्याला दिशा देणारा असेल.. भविष्य शाश्वत करणारा असेल.. कदाचित ह्या प्रवासात अनेक खाचखळगे, अडथळे येतील पण पुढं एका समृद्ध आयुष्याचं चित्र आहे.. आणि विश्वास ठेव, हा प्रवास नेहमी तुझ्या लक्षात राहील.. It will be always close to your heart.. 

... पण तो पर्यंत मला माझ्या मनाला आवर घातला पाहिजे.. तुझ्या बरोबरचे प्रत्येक क्षण, प्रत्येक आठवणी हृदयाशी जपून ठेवायच्या आहेत.. आणि पुढचा प्रत्येक दिवस 'stay in the moment' वागायचंय.. प्रत्येक क्षण तुझ्या बरोबर जगायचंय.. तुझं तुझ्या मैत्रिणींशी फोनवर बोलणं-हसणं, तुझं मग्न होऊन वेब सिरीज पाहणं, तुझं स्वतःला विसरून पुस्तकं वाचणं सगळं डोळ्यांत साठवून ठेवायचंय.. तुझा अस्ताव्यस्त बेड, रूमभर पसरलेले कपडे-सामान ह्याकडं कानाडोळा करायचाय.. तुझ्या बाथरूम मधल्या तुझ्या सोपचा, तुझ्या परफ्युमचा वास खोलवर घ्यायचाय.. तू लावलेल्या मोठ्या आवाजातील गाण्यांनी कान भरून घ्यायचेत.. कारमध्ये होणारी चर्चा, आपल्या गप्पा, एकत्र गायलेली गाणी सारं सारं जपून ठेवायचंय.. हसताना चमकणारे तुझे डोळे आणि चुण्या पडणारं तुझं नाक, तुझा प्रेमळ स्पर्श, तुझं लाडानं जवळ येणं, तुझं आई आई करणं, तुझी मिठी, तुला दिलेला आणि घेतलेला पापा, झोपताना केलेलं टकइन आणि गुड नाईट किस.. किती आणि काय काय सांगू?? 

माझं मन सांगतंय कि, हे उरलेले दिवस त्यासाठी अपुरे आहेत.. ह्यासाठी सगळं आयुष्य पण कमी पडेल.. मी जे हे राहिलेले काही दिवस, क्षणभंगूर क्षणांमध्ये पकडण्याचा, मनात साठवण्याचा प्रयत्न करतीय त्यापेक्षा हा बॉण्ड, हे नातं, हे प्रेम खूप मोठठं आणि अधिक खोलवर रुजलेलं आहे.. ह्या घरात, तुझे माझ्या बरोबर रहायचे दिवस मर्यादित असतील पण आई म्हणून नाही.. हो ना?.. जो पर्यंत माझा श्वास सुरु आहे तो पर्यंत मी कायम तुझ्या बरोबर आहे.. आणि कदाचित नंतर सुद्धा!.. फारच फिलॉसॉफिकल झालं ना.. बघ, सध्या असेच माझे विचार कसे ही कोठे ही भटकत असतात.. 

नजीकच्या भविष्यात आपण रोज एकत्र नसू, पण आपण एकत्र बांधले गेलेलो आहोत.. आपल्या टॅटू सारखं.. आपलं रोजचं जगणं जरी एकत्र नसलं तरी मी आहे.. सतत तुझ्या बरोबर.. just one call away.. just one text away.. 

हे कदाचित तुला सांगायच्या बहाण्यानं, मी माझं मलाच सांगत असेन.. 

उरलेले काही दिवस हा काही शेवट नाही.. ही तर नवीन सुरुवात आहे.. नवीन स्वप्नांची, नवीन आयुष्याची.. A new chapter to explore and grow.. A new chapter to live and learn.. A new chapter to find yourself..  

So, go and chase your Dreams!!

-मी मधुरा.. 

************************************************ 

माझं हेअर डोनेशन!!

माझं हेअर डोनेशन!!

खरं तर, दान केलेलं ह्या हाताचं त्या हाताला सुद्धा कळू न देणारी आपली संस्कृती.. पण, मी तर माझ्या ह्या 'दाना'बद्दल ब्लॉगपोस्टच लिहायला घेतली!.. 

'केस' हा आपल्या सर्वांचाच जिव्हाळ्याचा विषय.. आणि 'घने लंबे लेहराते बाल' हे एक सुंदर स्वप्न!.. त्यासाठी आपण काहीही करायला तयार असतो.. नानाविध प्रकारची तेलं, शाम्पू कंडिशनर, स्पा ह्यात आपण रमतो.. केस गळणं, केस पांढरे होणं, हेअर कट्स, हेअर स्टाईल्स, bad hair day हा तर आपला नेहमीचाच गप्पांचा विषय!.. नाही का?

'माझे केस' नेहमीच माझ्या ओळखीचा अविभाज्य भाग राहिले आहेत.. दाट, काळा, कंबरेपर्यंत लांब असा केशसंभार वयाची तेवीशी होईपर्यंत मी वागवला.. कॉलेज मध्ये असताना, माझ्या एका मैत्रीणीनं, आठवडाभर, रोज एक नवीन hairstyle, करून येण्याचं मला दिलेलं challenge, मी कोण हौसेनं पूर्ण केलं होतं.. असो.. लांब केस संभाळणं, त्यांची काळजी घेणं मोठ्ठ्या जिकिरीचं काम.. त्यामुळं अमेरिकेला येण्यापूर्वी, माझ्या केसांना जी कात्री लागली ती कायमचीच.. सुरुवातीला बिचकत बिचकत, सहा इंच कमी करून, केलेल्या डीप यू हेअर कट चा, हळूहळू खांद्यावर रुळणारा लेअर कट झाला.. पण तरी सुद्धा केसांचा डौल कायम राहिला.. आणि माझी ओळख ही!.. ह्यात माझं श्रेय असं काहीच नाही.. आई-बाबांच्या genes ची कृपा दुसरं काय?😁.. Genes कितीही चांगले असले तरी केस गळणं, bad hair daysना मी ही तोंड देत असते..  

 

असे सुंदर केस एकदम देऊनच टाकावेत, दान करावेत असं का वाटलं? मला लख्ख आठवतंय, ह्याची सुरुवात झाली २००९ च्या सुमारास तिरुपतीला.. तिथला 'केशदान' सोहळा पाहून अवाक व्हायला झालं होतं.. हे केशवपन कोणी पापमुक्त होण्यासाठी तर कोणी कृतज्ञता म्हणून तर कोणी नवस फेडण्यासाठी करतात.. तरीही, कसे ही केस असोत ते कापून दान करणं, आणि त्या भादरलेल्या डोक्यानं समाजात वावरणं ही इतकी सहज सोपी गोष्ट नक्कीच नाही.. त्यावेळी आयुष्याच्या लो फेज मधून जात असताना सुद्धा असा विचार मला माझ्यासाठी भयावह होता..   

याच सुमारास माझ्या मावशीला कॅन्सर झाला.. किमो दरम्यान केस गेल्यानं ती डोक्याला ओढणी, स्ट्रोल बांधू लागली.. 'खोट्या केसांचा विग' ह्या पर्यायावर तिनं केव्हांच खाट मारली होती.. त्यावेळी मला पहिल्यांदा वाटलं कि माझे केस देऊन तिच्यासाठी विग करावा.. पण ते तितकं सोपं नव्हतं.. हे नाही जमलं तरी कॅन्सर पेशंट्स साठी काही तरी करावं असं सतत वाटत होतं.. त्यावर्षी मी 'ब्रेस्ट कॅन्सर रिसर्च अँड क्युअर'ची फंड रेझिंग हाफ मॅरेथॉन (२१किमी) केली.. आणि पुढं जमेल तशी करतंच राहिले.. मध्यंतरीच्या काळात 'बॉडी अँड ऑर्गन डोनेशन' ही केलं.. पण 'हेअर डोनेशन' मागं पडलं ते पडलंच.. यथावकाश त्याची नोंद 'बकेट लिस्ट' मध्ये झाली.. 

'बकेट लिस्ट' मध्ये 'हेअर डोनेशन' लिहिलं खरं, पण त्यासाठी मोठ्ठी तपस्या करावी लागणार होती.. हेअर डोनेशन साठी कमीतकमी १० इंच केस, ते ही कोणतीही ट्रीटमेंट न केलेले.. ना डाय ना हायलाईट्स ना पर्म.. सुदैवानं पांढरे केस ही समस्या नसल्यानं हा प्रश्न नव्हता.. पण इतके लांब केस वाढणं, त्यासाठी लागणारा संयम आणि ते सांभाळणं हे आव्हान नक्कीच होतं.. पॅनडॅमिकच्या काळात, त्या दोन वर्षात हे कदाचित शक्य झालं असतं.. पण त्यावेळी 'Do it Yourself Challenge' घेत घरच्याघरी 'लेअर कट' केला.. आणि 'हेअर डोनेशन'ला पूर्णविराम लागला.. 

पॅनडॅमिक नंतर लगेचच, माझी अगदी जवळची मैत्रिण ब्रेन ट्युमरशी लढत असताना, ट्रीटमेंट दरम्यान तिची खंगावत जाणारी तब्बेत, तिचे गळणारे केस, केस गेल्यानंतरच तिचं गोजिरं रूप आणि समाजात वावरण्यासाठी तिनं करून घेतलेला केसांचा विग.. हे सगळं जवळून पाहताना 'हेअर डोनेशन'च्या realistic possibilityची, एक वास्तववादी शक्यतेची जाणीव झाली.. मी जर मदत केली तर एखाद्याच्या आयुष्याचा, त्याच्या जगण्याचा अर्थ बदलू शकतो.. आणि मी 'हेअर डोनेशन'च मनावर घेतलं.. 

डिसेंबर २०२१.. सुरुवातीला माझे लेयर्स एकाच लेव्हलचे करून घेतले जेणेकरून केस वाढवणं सोपं जाईल.. १२ इंच, १ फूट केस वाढवायला मला तब्बल १४ महिने लागले.. ह्या १४ महिन्यांचा प्रवास खडतर होता.. जसे केस वाढत होते तशी त्यांची निगा राखणं, काळजी घेणं कठीण होत होतं.. रेग्यूलर जिम करत असल्यानं आठवड्यातून दोनदा केस धुण्याची असणारी सवय हळू हळू त्रासदायक होऊ लागली.. केस गळण्याचं प्रमाण ही वाढत होतं.. त्यावेळी संयमाची खरी कसोटी होती.. 'मी हे केस चांगल्या कारणासाठी वाढवत आहे' असं सतत स्वतःला सांगायला लागायचं.. कोणी म्हणालं, "अरे वा, केस छान वाढलेत.." मी लगेच म्हणायची, "हो, 'हेअर डोनेशन'साठी वाढवते आहे".. "हो का! तुझा अनुभव नक्की सांग. आम्हाला ही असं करायला आवडेल" असा प्रतिसाद ही खूपदा ऐकायला मिळायचा.. त्यामुळं ह्या 'विचारा'ला एक बांधिलकी राहिली.. केसांना तेल लावताना, त्यांची काळजी घेताना, केस वाढवताना ते आपण दुसऱ्यासाठी वाढवतो आहोत.. आणि ते एके दिवशी कापले जाणार आहेत, हे आत्मभान मी जपलं होतं.. जीवन जगण्याच्या अर्थाच्या किती जवळंच आहे ना हे?       

इथं अमेरिकेत बऱ्याच धर्मादायी संस्था आहेत ज्या 'हेअर विग' साठी काम करतात.. मी माझे केस 'Locks of Love' ह्या संस्थेला दिले.. प्रत्येक संस्थेचे केस घेण्याबद्दलचे वेगवेगळे निकष, नियम असतात.. सहसा स्वच्छ धुवून वाळवलेले, पोनीटेल मध्ये एकत्र बांधलेले कमीतकमी १० इंच लांबीचे केस एका पारदर्शक प्लॅस्टिकच्या पिशवीत घालून त्यांना पाठवायचे असतात.. ह्या केसांपासून विग तयार करणे खर्चिक काम असते.. त्यामुळे काही संस्था माफक पैसे आकारतात.. 

       

थोडक्यात, 'केस' प्रत्येक व्यक्तीच्या आत्मसन्मानाचा महत्वाचा भाग असतात.. जर का आपण आपल्या 'केशदान' ह्या छोट्याश्या कृतीतून, कोणाच्या चेहऱ्यावर आनंद आणू शकत असू, त्यांचा दिवस उजळवू शकत असू, त्यांना आत्मविश्वास देऊ शकत असू तर हे करायला काय हरकत आहे?.. "It’s just hair. Don’t worry, it will grow back!"

-मी मधुरा.. 

************************************************ 

गोंदण.. माय-लेकीच्या प्रेमाचं..

गोंदण.. माय-लेकीच्या प्रेमाचं.. अर्थात.. टॅटू.. 

लहानपणी उन्हाळी सुट्टी संपली की हमखास वर्गातल्या एखाद्या मुलीच्या नाकात सोन्याची नाजूक तार, तारेच्या गाठीला एखादा मोती, लाल मणी दिसायचा.. तर एखादीच्या दोन भिवयांच्या मध्ये किंवा मधल्या बोटाच्या मधल्या पेरावर मागच्या बाजूला गोंदणाचा एकदा हिरवा ठिपका.. काही समाजात हा हिरवा ठिपका म्हणजे 'मुलगी वयात आली..' ह्याचं प्रतीक.. मग बाकीच्या मुलींमध्ये कुजबुज सुरु व्हायची.. आणि 'कित्ती गावठी' हा शेरा मारून आम्ही रिकामे व्हायचो.. तसं पाहायला गेलं तर गोंदणाशी असणारी ही काही पहिली ओळख नव्हे.. शेतात काम करणाऱ्या, घरी कामाला येणाऱ्या बायकांच्या हातावर नवऱ्यांच्या नावापासून ते देवदेवता ते धार्मिक चिन्हं चितारलेली पहिली आहेत.. त्यामुळं गोंदण आणि कष्टकरी समाज हे रुढावलेलं समीकरण.. 

मग ह्या गोंदणाशी एकदम संबंध आला तो इकडं अमेरिकेत आल्यावर.. इथल्या लोकांच्या गोऱ्यापान रंगावर खुलणारं कधी हिरवं, कधी काळं तर कधी रंगेबिरंगी गोंदण पाहून हरकायला व्हायचं.. अंगावर नको तिथं टोचून घेऊन त्यात काहीबाही घालणाऱ्या, अंगभर गोंदून घेणाऱ्या ह्या माणसांबद्दल कुतूहल तर होतंच पण भीती ही वाटायची.. असं टोचून घेणं, गोंदवण हे अतिशय बंडखोरीचं लक्षण मानलं जातं.. पण नंतर हा ही समज हळूहळू कमी होऊ लागला आणि जगभर 'टॅटू' एक फॅशन सिम्बॉल म्हणून रूढ झाला.. तरी ही मी कधी गोंदवून घेईन असं मला वाटलं नव्हतं.. 

अभिनेत्री नीना कुळकर्णींच्या उजव्या दंडावरची सरस्वती पाहिली आणि मी त्या टॅटूच्या प्रेमात पडले.. मग काय, नुकत्याच लिहायला सुरुवात केलेल्या बकेट लिस्ट मध्ये 'टॅटू' ला मानाचं स्थान ही मिळालं.. पण बकेट लिस्ट मध्ये असणं आणि प्रत्यक्षात करणं वेगळं.. आपली ओळख, आपलं व्यक्तिमत्व ह्याचा मोठ्ठा भाग असणारा हा टॅटू.. एकदा काढला कि कायमचा.. खूप उलट सुलट विचार.. बकेट लिस्ट मधलं सगळंच पूर्ण होत असं नाही.. अशी मनाची समजूत काढत मधली खूप वर्षे गेली.. 

कट टू.. मुलीचा सोळावा वाढदिवस.. "आई, lets go to Wyoming.. I really really really want to have a tattu.."  "काय?.. टॅटू? आणि त्यासाठी वायोमिंग?" माझ्यातली आई उद्गारली.. उद्गारली कसली जवळ जवळ किंचाळलीच.. तर काय म्हणे तिथंच फक्त टॅटूसाठीच लीगल एज सोळा आहे.. "बघू" म्हणून मी विषय संपवायच्या प्रयत्नात.. पण ती थोडीच हेका सोडतीय.. माझीच मुलगी ती.. मी नाक टोचण्यासाठी आईचं डोकं खाल्लं होतं.. पण टॅटू?.. बाजूला तिची बडबड सुरूच होती.. मैत्रिणी कोणता टॅटू काढणार आहेत.. वॉटरपोलो टीम मध्ये कोणाकडं आहे.. आणि तिला कुठं आणि कसे टॅटू हवे आहेत.. बापरे.. अंगभर टॅटू असलेली माझी मुलगी माझ्या डोळ्यासमोर नाचू लागली.. 'नको' म्हणत मी डोळे झाकून घेतले.. 'अगं नको काय? पिंटरेस्ट वरचे नमुने तरी बघ' म्हणून ती मला कॉम्पुटर वर दाखवू लागली.. 

किती सुंदर होती ती टॅटू डिझाईन्स!!.. काळ्या-हिरव्या-रंगीबेरंगी शाईची.. लहान-मोठ्ठी.. काही अगदी बारीक रेघांची तर काही ठसठशीत.. मन एकदम हरकून गेलं.. त्या शाईच्या दुनियेत ऋचा बरोबर मी ही हरवत गेले.. आणि बघता बघता, बोलता बोलता एकत्र टॅटू चं स्वप्न दोघींच्या मनांत रुंजी घालू लागलं.. मनगटावर अगदी छोटंसं सिम्बॉलिक असं काही तरी काढायचं.. माय-लेकीच्या प्रेमाशिवाय दुसरं काय सिम्बॉलिक असणार??.. फावल्या वेळात टॅटू डिझाईन्स पहाण्याचा नादच लागला.. शेवटी एकदाचं 'Mom n Baby Orca' जोडी वर शिक्कामोर्तब झालं.. आणि आठराव्या वाढदिवसाचं count down सुरु झालं.. 

पण इतक्या सरळपणानं झालं तर कसं?.. एक दिवस ऋचा शाळेतून घरी आली आणि म्हणाली.. "I can not have a Tattu on my wrist.." का?.. तर म्हणे.. डॉक्टर प्रोफेशन साठी शरीराच्या दर्शनीय भागावर टॅटू असणं हे नियमबाह्य आहे.. असं शाळेत सांगितलंय.. आणि बाईसाहेबांना तर डॉक्टर व्हायचाय.. (..आता तर Medical ला admission पण मिळाली..) "मग आता गं?".. एवढासा चेहरा करून मी.. "don't worry, we can have it on our collarbone which can be easily hide..".. इति ऋचा.. घरी येईपर्यंत टॅटूसाठी दुसरी जागा पण ठरली होती.. आणि आधीचं डिझाईन तिथं चांगलं दिसणार नाही म्हणून त्यावर खाट ही मारून झाली होती.. आता नवीन शोधाशोध.. 

डिझाईन ठरलं.. दिवस ठरवला १४ डिसेंबर.. म्हणजे ऋचाचा अठरावा वाढदिवस.. दोन महिने आधीपासूनच तिनं 'टॅटू आर्टिस्ट्स शोध मोहीम' हाती घेतली.. नेट वर reviews वाचून, मित्रमैत्रिणींशी बोलून काही नावं शॉर्टलिस्ट केली.. मग त्या लोकांना जाऊन भेटलो.. ती place, तिथलं hygiene, आर्टिस्टचा कॉन्फिडन्स, एकूणच तिथलं वातावरण, vibes हे पाहायचं असतं म्हणे.. आर्टिस्ट ठरली.. तिनं डिझाईन approve केलं.. आणि १४ डिसेंबरला दुपारी १ वाजता भेटायचं ठरलं.. 

पहिला टॅटू जिथं स्किन थोडी जाड असते अश्या ठिकाणी हातावर, पायावर काढावा म्हणजे कमी दुखतं म्हणे.. आम्ही तर अतिशय नाजूक ठिकाणी टॅटू काढणार होतो.. त्यामुळं किती दुखेल, डिझाईन पूर्ण काढून होईल का नाही.. ह्याची खात्री नव्हती.. पण आम्ही दोघी बरोबर असल्यानं आणि खरंच, अगदी मनापासून टॅटू हवा असल्यानं आम्हाला कितीही दुखलं तरी चालणार होतं.. 

The Day, १४ डिसेंबर.. 

बरोबर दुपारी १ वाजता उत्साहित चेहऱ्यांनी आम्ही तिकडं पोचलो.. सुरुवातीला पेपरवर्क, नंतर डिझाईनचा साईझ, त्याचं टेम्पररी टॅटूत रूपांतर, त्याचा प्रिंटाऊट.. हे सगळे सोपस्कार पूर्ण झाल्यावर तिनं तिची आयुधं टेबलवर मांडली आणि पहिलं कोण? असं विचारताच ऋचा शेजारच्या खुर्चीत जाऊन बसली सुद्धा!.. टॅटू काढायची जागा स्वच्छ पुसून टेम्पररी टॅटू काढून, तो योग्य ठिकाणी, आम्हाला हवा तसाच आहे ना ही खात्री झाल्यावर तिनं ऋचाला बेडवर झोपायला सांगितलं.. आणि तिच्या आयुधांची माहिती द्यायला सुरुवात केली.. ही गन.. हे नोझल.. ही शाई.. जेव्हा मी ही शाई डिझाईन मध्ये भरेन म्हणजे ही गन डिझाईन वरून फिरवेन तेव्हा खोल श्वास घ्यायचा.. मांजर नखांनी ओचकारलंय असं वाटेल.. नमनाला घडाभर झालं असेल तर आता काढना बाई.. असे भाव ऋचाच्या चेहऱ्यावर.. 

एकदाची तिनं त्या गन मध्ये शाई भरली.. आणि अलगद हातांनी गन घेऊन डिझाईन ट्रेस करू लागली.. मी आपली ऋचाचे हावभाव पहात शेजारी बसले.. दुखतंय का? कसं वाटतंय हे प्रश्न तर होतेच.. अधून मधून तिचं नॉसल बदलणं, शाई भरणं, मध्येच ऋचाला रिलॅक्स हो म्हणून सांगणं सुरु होतं.. टॅटू काढायला जवळ जवळ अर्धातास लागला.. टॅटू झाल्यावर ऋचाच्या चेहऱ्यावरचा आनंद हा अमूल्य होता.. ह्यापेक्षा चांगली गिफ्ट काय असू शकते?.. दहा मिनिटाच्या ब्रेक नंतर तिनं मला बोलावलं.. परत सगळी माहिती सांगून झाल्यावर माझ्या टॅटू ला सुरुवात झाली.. पेपर वरच डिझाईन स्किनवर टॅटू म्हणून नक्की कसं दिसतं हे माहिती असल्यानं ती उत्सुकता आता नव्हती.. टॅटू काढताना दुखलं का?.. तर दुखलं अजिबातच नाही.. पण सुरुवातीला थोडं uncomfortable वाटलं इतकंच.. थोड्यावेळानं त्याची सवय होऊन गेली.. 

Meaning of our Tattu.. Mom and Daughter with infinity of Love

पण खरंच हा अनुभव खूप छान होता.. आणि ह्या टॅटू मागचा विचार पण.. घरातून शिक्षणासाठी बाहेर पडताना आमच्या दोघींचं असं काही तरी ती बरोबर घेऊन जाईल आणि माझ्यापाशी ही ते राहील.. आयुष्यभरासाठी..

-मी मधुरा.. 

************************************************ 

फलित.. पन्नास पुस्तकं वाचन संकल्पाचं..

'पन्नास पुस्तकं वाचन संकल्प' सफल संपूर्ण.. अजुनी खरंच वाटत नाहीय कि मी बारा महिन्यात पन्नास पुस्तकं वाचलीत.. नुसती वाचली नाहीत तर त्या पुस्तकांचा आढावा ही घेतला.. 

पन्नास पुस्तकं वाचण्याचा संकल्प केला खरा पण तो पूर्णत्वास जाणार कसा??.. त्यात कोणतीही पन्नास पुस्तकं नाहीत तर फक्त मराठी पुस्तकं.. विविध लेखन/साहित्य प्रकार.. कविता, प्रवासवर्णन, आत्मचरित्र, कादंबऱ्या, नाटक.. शक्यतो न वाचलेले लेखक.. आणि न वाचलेली पुस्तकं.. असं ही घालून घेतलेलं बंधन.. ते ही इथं अमेरिकेत राहून.. मोठठं आव्हानच होतं.. 

बारा महिन्यात पन्नास पुस्तकं म्हणजे प्रत्येक महिन्याला साधारण चार पुस्तकं.. म्हणजे आठवड्याला एक.. बापरे!!.. इतकं घड्याळ्याच्या काट्यावर पुस्तकं वाचायची सवय ही नाही.. इकडं आल्यापासून पुस्तकं वाचली ती गम्मत म्हणून.. शक्यतो दिवाळी अंक किंवा भेट म्हणून मिळालेली पुस्तकं.. शुद्ध आनंदासाठी.. पूर्णपणे स्वान्तसुखाय!.. किंवा कधी कधी लेखनात संदर्भ शोधण्यासाठी.. एकदा वाटलं, ताकदी पेक्षा मोठठं आव्हान घेतलं का?.. पण, 'एक बार कमीट किया तो खुदकी भी नाही सुनते' असं म्हणत हे आव्हान कसं पेलता येईल ह्याचा विचार करायला सुरुवात केली..

पहिलं आव्हान इतकी पुस्तकं मिळवायची कशी? आणि दुसरं म्हणजे वाचनासाठीचा वेळ.. घरात असलेल्या एक दोन पुस्तकांनी संकल्पाची सुरुवात तर झाली.. दुपारचा वेळ वाचनासाठी पक्का केला.. कोणती पुस्तकं वाचायची ह्याची यादी तयार करायला घेतली.. लायब्ररी, मैत्रिणींची बुक शेल्फ्स, बुकगंगा.कॉम सारख्या वेबसाइट्स धुंडाळायला सुरु केले.. पाहता पाहता पुस्तकांची यादी आकार घ्यायला लागली.. त्याच बरोबर पहिल्या महिन्यात पाच पुस्तकं वाचून ही झाली.. आणि 'मैं कर सकती हैं'.. हा आत्मविश्वास आला.. 

जुलै मधली भारतवारी.. म्हणजे तत्पूर्वीच्या साधारण दहा बारा पुस्तकांची 'कोणी पुस्तक देता का पुस्तक' असं म्हणत सोय केली.. नुसत्या दुपारच्या वाचनानं कदाचित इतकी पुस्तकं वाचून होणार नाहीत म्हणून शाळेच्या pickup line मध्ये, waiting room मध्ये, रात्री झोपण्यापूर्वी, वेळ मिळेल तेव्हा फक्त पुस्तक वाचन.. सतत बरोबर पुस्तक असण्याची सवय झाली.. ह्या दोन तीन महिन्यात वाचन इतकं अंगात भिनलं होतं की विमान उडायच्या आधीच झोपणारी मी, जवळ जवळ संपूर्ण प्रवासात वाचत होते.. परिणाम, मुंबई येईपर्यंत 'क्रांतियोगिनी भगिनी निवेदिता' हे ३८० पानांचं पुस्तक वाचून संपलं देखील..       

पुण्यात गेल्यावर पहिली भेट दिली ती 'पुस्तकपेठे'ला.. तिथल्या नव्याकोऱ्या पुस्तकांच्या वासानं कसं मंत्रमुग्ध व्हायला झालं.. पुस्तकं हातात घेऊन वाचण्यातलं सुख किंडल मध्ये नक्कीच नाही.. पुस्तकांचा तो स्पर्श, त्यांचा तो वास, त्यातील अक्षरांचं जिवंत होऊन तुमच्याशी बोलणं.. एक वेगळाच कनेक्ट जाणवतो.. नातेवाईक, मित्र-मैत्रिणींनी दिलेल्या पुस्तकांत त्यांचं प्रेम जाणवत राहतं.. 

तीन डझनाहून अधिक नवी कोरी पुस्तकं.. ती शिस्तीत लावण्यातला आनंद.. त्या पुस्तकांच्या सामायिक गंधानं भरून गेलेलं वातावरण.. अनेक लेखक आणि विषय-वैविध्य.. आणि इतकी पुस्तकं एकत्र पाहिल्यावर आलेलं उत्साह मिश्रित दडपण.. 

.. पण आज पन्नास पुस्तकांच्या संकल्पपूर्ती नंतर जाणवतंय की हे ध्येय अवघड असलं तरी अशक्य नव्हतं.. थोडं रुटीन बदलायची गरज होती.. वाचनाला प्राधान्य देण्याची गरज होती.. आणि पुस्तक आवडलं नाही तरी शेवट पर्यंत नेटानं वाचण्याच्या संयमाची ही गरज होती.. 

जेव्हा मी हा 'वाचन संकल्प सफल संपूर्ण' म्हणते तेव्हा ह्या वाचनाचं फलित काय?.. हा प्रश्न समोर येतोच.. मुळात वाचनाच्या भौतिक लाभांपेक्षाही वाचनामुळं समृद्ध होणारं जीवन अधिक मोलाचं असतं.. पुस्तकातल्या विचारांनी समृद्ध तर झालेच.. पण ह्या वाचनातून मिळालेला आत्मिक आनंद अधिक मोलाचा वाटतो जो कालातीत असेल.. 

... 'पुस्तक वाचन' इथं नक्कीच थांबणार नाही.. आता ते जगण्याचा एक भाग बनलं आहे.. रोजचा निदान अर्धा तास तरी वाचनासाठी! हा मंत्र जपायचा.. 

*आचार्य अत्रेंचं 'कऱ्हेचें पाणी' वाचायला घेतलं आहे.. आठ ही खंड मिळाल्यानं पुढचे काही महिने आचार्यांच्या सोबतीत..

मी वाचलेली पन्नास पुस्तकं.. 

व्यक्तिरेखा.. 

ओंकाराची रेख जना.. मंजुश्री गोखले 

क्रांतियोगिनी भगिनी निवेदिता.. मृणालिनी गडकरी 

ऐसपैस गप्पा : दुर्गाबाईंशी.. प्रतिभा रानडे

मैत्रेयी.. डॉ अरुणा ढेरे 

दास डोंगरी राहातो.. गो. नी. दांडेकर 

लेखक आणि लेखने.. शांता शेळके 

रावण राजा राक्षसांचा.. शरद तांदळे

साद देती हिमशिखरे.. कै. जी. के. प्रधान (अनुवाद.. डॉ. रामचंद्र जोशी) 

आत्मचरित्र.. 

जगाच्या पाठीवर.. सुधीर फडके

झिम्मा - आठवणींचा गोफ.. विजया मेहता

रामनगरी.. राम नगरकर

हृदयस्थ.. डॉ. अलका मांडके

कॉलनी.. सिद्धार्थ पारधे

अमलताश.. डॉ. सुप्रिया दीक्षित 

स्मृतिचित्रे.. लक्ष्मीबाई टिळक

सामाजिक.. 

एका तेलियाने.. गिरीश कुबेर

"मी अत्रे बोलतोय".. प्रल्हाद केशव अत्रे

 ब्र.. कविता महाजन

कादंबरी.. 

बारोमास.. सदानंद देशमुख 

दुनियादारी.. सुहास शिरवळकर 

नातिचरामि.. मेघना पेठे

कादंबरी : एक.. विजय तेंडुलकर 

महाश्वेता.. डॉ. सुमती क्षेत्रमाडे

युगंधरा.. सुमती क्षेत्रमाडे

मृण्मयी.. गो. नी. दांडेकर 

पडघवली.. गो. नी. दांडेकर

कोसला.. भालचंद्र नेमाडे

बहुरूपी.. नारायण धारप 

शाळा.. मिलिंद बोकील

हे ईश्वरराव.. हे पुरुषोत्तमराव.. श्याम मनोहर

उद्या.. नंदा खरे

रहस्यमय, थरार .. 

शोध.. मुरलीधर खैरनार

बाजिंद.. पै. गणेश मानुगडे 

ते चौदा तास.. अंकुर चावला

तिमिरपंथी.. ध्रुव भट्ट (अनुवाद सुषमा शाळीग्राम) 

अकूपार.. ध्रुव भट्ट (अनुवाद अंजनी नरवणे) 

तत्वमसि.. ध्रुव भट्ट (अनुवाद अंजनी नरवणे)

वंशवृक्ष.. डॉ. एस. एल. भैरप्पा (अनुवाद सौ. उमा कुलकर्णी) 

विश्वस्त.. वसंत वसंत लिमये

कथासंग्रह.. 

गोफ.. गौरी देशपांडे

सो कुल.. सोनाली कुलकर्णी

प्रेमातून प्रेमाकडे.. डॉ. अरुणा ढेरे 

एकेक पान गळावया.. गौरी देशपांडे

ललितलेख..   

परिपूर्ती.. इरावती कर्वे 

नाटक..

युगांत.. महेश एलकुंचवार

विज्ञानकथा..   

यक्षांची देणगी.. जयंत नारळीकर 

प्रवासवर्णन.. 

चेकपॉईंट चार्ली.. डॉ माधवी मेहेंदळे 

अपूर्वरंग ४ जपान.. मीना प्रभू

महाभारत.. 

व्यासपर्व.. दुर्गा भागवत

पर्व.. डॉ. एस. एल. भैरप्पा (अनुवाद सौ. उमा कुलकर्णी) 

-मी मधुरा.. 

************************************************